نام : گوهر سخن و هنر سخنوري در ادب فارسي
نام خانوادگی : / حسن بساك
عنوان :
تاریخ تولد :
جنسیت : مرد
عنوان: گوهر سخن و هنر سخنوري در ادب فارسي

 

محقق: حسن بساك

رشته و مقطع تحصيلي: دكتري

اساتيد راهنما: محمد مهدي ناصح

سال تحصيلي: تابستان 1382

رشته: زبان و ادبيات فارسي

مكان نگهداري: كتابخانه دانشكده ادبيات دانشگاه فردوسي

 

چكيده: پژوهش حاضر به جنبه‌هاي كلي سخن و سخنوري با تاكيد بر آثار شاعران و نويسندگان خردورز و صاحب سبك ادب فارسي پرداخته است و نمودار آراء و نقد و نظر سخنوران و سخن سنجان در حوزه‌هاي مختلف سخن مي‌باشد. نويسنده كوشيده است تا اهميت نطق و سخن را- به عنوان فصل مميز انسان و حيوان – از ابعاد گوناگون بيان كند. در اين راستا، ساختار رساله به 2 بخش تقسيم شده است. بخش نخست به ريشه‌يابي و توصيف سخن، ارزش و اهميت سخن، جاودانگي سخن و همچنين ارتباط سخن با خرد و شرع و اخلاق پرداخته است. آنگاه سخن حق، سخن عشق، سخن رمز و اشارت، قول و قلم، لفظ و معنا و آفات و عيوب سخن مورد توجه قرار گرفته است. بخش دوم را احوال سخن‌گو (متكلم) و موضوعاتي چون اقتضاي حال و مقام در سخنوري، مواضع گفتار و خاموشي، ايجاز و اطناب سخن، سنجيده‌گويي، تازه‌گويي و ارتباط گفتار و كردار را تشكيل داده است. به انواع سخنوري، از جمله شاعري و سخن سنجي نيز در همين اشاره شده است.

بخش پاياني به احوال سخن پذير (مخاطب) و اهميت مستمع خوب در بر انگيختن متكلم و نيز ويژگي‌هاي مستمعان نامناسب و تاثير منفي آنان در بي‌انگيزه كردن سخنران پرداخته است. درخشش خيره كننده «گوهر سخن» در هنر سخنوري تجلي مي‌يابد و اين هنر ظريف و صناعت ارزشمند، خودداري آداب و شرايطي است كه با وجود «مستمع مناسب» به اعتلاي خود مي‌رسد. در يك كلام،  بيان اهميت سه ركن اساسي «سخن»، «سخن‌گو» و «سخن‌پذير» در ادب فارسي مورد بررسي و تحقيق نگارنده بوده است.





استان خراسان رضوی | نقشه سايت
حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی خراسان رضوی